Ze lacht
Het dichtstbijzijnde landgoed waar Bosuil huist ligt op 2,5 kilometer van mijn huis. De woonwijken hier zijn niet bepaald groen en helaas heeft Staatsbosbeheer afgelopen winter flink getuinierd, waardoor er nog meer groen in de bossen is verdwenen. Het lijkt de laatste tijd stiller in uilenland. Vorige winter hoorde ik Bosuil dagelijks, maar hoewel de balts wel al is begonnen blijft het nog een beetje stil. Zijn stoere ‘oehoe-oe-oee-‘ roep echoot over de daken van Noordwijk. Een enkel keer hoor ik een vrouwtje antwoorden: ‘kiewiet-kiee.’ Voor mij een teken van hoop, de natuur is altijd dichtbij. Ik zie voor mij hoe hij aan komt vliegen en haar veroverd met een muisje. Hij moet nog flink zijn best doen. Ze vormen paren voor het leven, maar ze neemt niet genoegen met één muisje van het tankstation. Bosuilvrouw wil een vent die voor haar zorgt, jaagt en laat zien dat hij sterk is om zijn kroost groot te brengen. Gretig neemt ze met een roep het muisje aan. Zo gaat die baltst wel even door. Ik draai mij op mijn zij en er woelt een verlangen om mijn winterslaapzak uit de kast te halen en het bos in te gaan, maar het lijf is te moe.
Mijn raam staat altijd open, soms op de kier maar het liefst wijd open. Dan kruip ik dieper weg onder dons en wollen dekens, maar de gemeente Noordwijk vind dat zelfs de kleinste straten hier grote verlichting moeten hebben. Dus moeten de gordijnen vaak dicht en het raam op de kier.
Voorbeeld van een lachende maan in maart. Januari ligt de maan nog meer op haar zij. Foto van Selmasalo
De slaap wil niet komen en ik laat mijn lijf uit bed glijden en kies voor de stoel in mijn schrijfkamer. Plotseling valt mijn oog op de nieuwe maansikkel* die net boven de daken uitkomt. Een van die lessen om dichterbij de natuur te komen is het bewust volgen van de maanfases in de seizoenen. Januari tot maart ‘ligt’ de maan op haar rug. De januarimaan kent verschillende namen. De Wolfmaan, Oude maan, Stille Maan en Ijsmaan. De kalender van onze voorouders ontstond door de seizoenen. Niet alleen de bosuilen hebben balts, ook de vossen hebben ransperiode en de wolven zijn in hun paartijd. In deze periode huilde de wolf het meest en waarschijnlijk komt daar de naam ‘Wolfmaan’ vandaan. Inheemse Amerikanen zagen de wolf als dominante carnivoren en ze werden niet verafschuwd zoals nu, maar vereerd om hun jacht, dapperheid en roedelgedrag. Deze eigenschappen gaven sommige stammen zichzelf ook. Ze koesterde de goede eigenschappen van de dieren om hun heen en zorgde voor hun habitat. Waar is het misgegaan? mijmer ik hardop. Ik beeld mij in hoe de wolven huilen naar hun soortgenoten. Kop in de lucht, richting de hemel(de maan) gericht en hoeveel eeuwen ze dit al doen. Hoe mooi ze communiceren en proberen te overleven in een land waarin de mens alles probeert te regisseren, domineren, controleren.
Cheshire kat – de lachende maan.
Het is bewolkt buiten, maar opeens komt de nieuwe maan even tevoorschijn tussen de wolken. De winter is een mooie periode om de maan te observeren. In januari gaat het pad van de maan verticaal omhoog vanaf het punt van de zonsondergang. De rest van het jaar trekt de sikkel schuin naar links langs de horizon, waardoor ze lastiger zichtbaar is. En nu lacht ze naar mij. Het is de verbeelding, maar ze maakt de nachten een stuk zachter. Ze ligt als een kommetje op haar rug, met de puntjes omhoog. De onderkant van de maan wordt meer belicht door de zon, waardoor ze een fel gouden rand heeft. De lach van de kat uit Alice in Wonderland, de Cheshire maan. Het verlichte halfrond van de maan is nog steeds grotendeels van de aarde weggericht, dus je kunt maar een klein deel zien.
Er is zoveel geschreven, onderzoek gedaan en gezegd over de maan. Ze maakt haar eigen licht niet, zonder de zon die op haar schijnt, zou ze niet eens opvallen. Dat hebben we gemeen als mensen. We hebben elkaar soms nodig om te stralen. Ik duik terug mijn coconnetje in. Zonder het licht van de zon is er geen leven. Ze mag best stralen met hulp van een ander. Dat is wat haar krachtig maakt. Ze is mooi zoals ze is, in het licht van een ander blijft ze zichzelf. Vol kraters en kuilen, mysterieus en al eeuwen het vrouwensymbool. Zelfs in de duisternis is er altijd een lichtpuntje, een die naar mij lacht.
En de maan zei: je hoeft niet volledig te zijn om te schijnen. Welterusten.
Foto van lachende maan in januari. Bron: Happinez
* Je ziet de maan vanuit alle plekken van de wereld, maar altijd net even anders. In mijn verhalen ga ik uit vanaf de positie van het noordelijk halfrond. De oriëntatie hangt af van het tijd, de seizoenen en de plek waar je bent. Op het noordelijk halfrond van december/januari tot maart kan de maan verschijnen als een glimlach tijdens de schemering/nacht. Het grappige is leer je de maanfases goed kennen? Dan zie je dat er bij heel veel blogs en websites verkeerde maanfase bij een artikel gebruikt wordt. Zo kan je de liggende maan plotseling tegenkomen in een artikel over de zomermaan. Of zie je een afnemende maan in een artikel waar over nieuwe maan wordt geschreven.
